نيست ، ايشان را اسماعيلى نام نهادند و از باقى شيعه بدان اسم مقرّر « 1 » و متظاهر گشتند ، و اسماعيل پيش از جعفر صادق رضى اللّه عنه « 2 » در سنهء خمس و اربعين و مائة « 3 » وفات كرد 19 ، جعفر صادق رضى اللّه عنه والى مدينه را كه از قبل خلفاى عبّاسى رضوان اللّه عليهم حاكم آنجا بود با جمعى انبوه از معارف و مشايخ مدينه حاضر كرد و اسماعيل را بعد از آنك از ديه عريض « 4 » كه بر چهار فرسنگى شهرست و آنجا وفات كرده بود بر دوشهاى مردمان به شهر آورده بودند با ايشان نمود و محضرى بست « 5 » بر وفات او موشّح بخطوط آن جماعت و او را ببقيع دفن كرد ، كسانىكه با اسماعيل انتساب مىكردند گفتند اسماعيل نه مرده « 6 » بود و « 7 » اظهار مرگ او مىكردند « 8 » از جهت تعميهء مردم بود تا قصد اسمعيل و قوم او نكنند ، و بقيّهء شيعه گفتند غرض جعفر صادق اظهار بطلان مقالت « 9 » آن جماعت بود كه با او انتساب مىكردند ، و ظاهر حال آن بود كه اين هردو سخن

--> ( 1 ) كذا فى آ ج ، د ز ح : مقر ، و شايد صواب « مفروز » يا « مفرز » باشد ، ( 2 ) كذا فى د ط ، ج ز افزوده‌اند : پنج سال ، آ افزوده : بنح سال ، ح اصل جمله را ندارد ، - اين زيادتى آ ج ز نبايد مقرون بصواب باشد چه وفات امام جعفر صادق باشهر روايات در سنهء 148 بود ( رجوع كنيد باصول كافى ، و تهذيب شيخ طوسى ، و تاريخ ابن واضح اليعقوبى ج 2 ص 458 ، و مروج الذّهب در اوايل خلافت منصور ، و ابن الأثير در حوادث سال 148 ، و ابن خلّكان در « جعفر » ، و عمدة الطّالب ورق 118 a ، و غيرها و غيرها ) ، و بقولى ضعيف در سنهء 147 ( عمدة الطّالب ايضا ، فى احدى روايتيه ) ، يا سنهء 146 ( معارف ابن قتيبة ص 73 ) ، و وفات اسماعيل بتصريح مصنّف در سنهء 145 بود پس وفات اسماعيل سه سال قبل از وفات پدرش مىشود يا دو سال يا يكسال نه پنج سال على اىّ تقدير ، ( 3 ) رجوع كنيد براى اختلاف اقوال در سال وفات او بحواشى آخر كتاب ، ( 4 ) آ ح : عريص ؟ ؟ ؟ ، ( 5 ) كذا فى د ، آ ح : محضريست ، ج : محضر نبشت ، ز : محضر نوشت ، - فعل « محضر بستن » را مصنّف مكرّر استعمال كرده است از جمله در ص 159 : « عقد محضرى بستند » ، و ورق 158 b : « محضرى است كه بر بطلان نسب ايشان بسته‌اند » ، ( 6 ) كذا فى آ ح منفصلا ، باقى نسخ : نمرده ، ( 7 ) ز افزوده : انك ، د اين واو را ندارد ، ( 8 ) ح « مىكردند » را ندارد ، ( 9 ) كذا فى ح ، د : مقالات ، آ ج ز ندارند ،